Pocztówka dźwiękowa I: Antycypacje

Grafika: Sonia Surma

Pocztówki dźwiękowe to projekt zainspirowany niszową wciąż działalnością jaką są nagrania terenowe. To rodzaj listownej korespondencji z dźwiękami zamiast słów. Wymiana brzmień pomiędzy miastami, przestrzeniami, gestami.

W zamyśle projekt ten otwarty jest na partycypację wszystkich osób, również spoza naszego kolektywu, które pragną podzielić się nagraniami uchwyconymi na swoich rejestratorach – tym samym wejść w konwersację z innymi wypowiedziami-dźwiękami. Niepotrzebny jest tu profesjonalny sprzęt – tak naprawdę wystarczy prosty dyktafon w telefonie, który zazwyczaj jest dostępny na wyciągnięcie ręki. Co jest w tym momencie ujmujące dla mojego ucha? A może inaczej – co moje ucho chciałoby usłyszeć? Jakie są czynności i gesty którymi mogę stworzyć pożądane brzmienie? Być może będzie to obieranie skorupki jajka, pocieranie opuszkiem o korę drzewa, szelest folii na wietrze? 

Comiesięczna pocztówka w założeniu stanie się zbiorem wypadkowych wydarzeń, będących kreatorami konkretnych brzmień. A często też form, które nigdy już się nie powtórzą w dokładnie ten sam sposób, wydarzają się tylko tu i teraz. Każdy z nas ma możliwość zatrzymania ich w czasie.

Co jest w tym momencie ujmujące dla mojego ucha? A może inaczej – co moje ucho chciałoby usłyszeć? Jakie są czynności i gesty którymi mogę stworzyć pożądane brzmienie?

Mogą dzielić nas dziesiątki, czy setki kilometrów, ale dzięki nagraniom pejzaży dźwiękowych mamy możliwość, by choć przez chwilę wzajemnie pobyć w naszych przestrzeniach, a w efekcie końcowym stworzyć absolutnie nowe miejsce dla uszu, kumulujące w sobie wielość brzmieniowych krajobrazów.

Antycypacja wydaje się być odległym słowem, raczej towarzyszącym kluczowym hasłom (niejako podkreślając tym samym całą swoistość tego pojęcia), chowającym się w odmętach słowników. Krąży jednak niezauważona wokół nas każdego dnia, puszcza oko w rogu podświadomości i mąci w tym co względnie poukładane. Bo kto z nas nie antycypuje przyszłości? Nie próbuje odsłonić chociażby skrawka kurtyny? Kto nie łudzi się, że znajduje się za nią coś na kształt oczywistości? Złudnej zresztą, bo antycypacja zawsze wiąże się z wyobrażeniami. Tymi poruszającymi niepokoje, kiedy zza rogu wychyla się dla nas coś pełnego napięcia, ale też tymi wiążącymi się z oczekiwaniami, które często nie mają nic wspólnego w pokryciu z rzeczywistością. 

Czasem myślę, że chciałabym wrócić na moment do przeszłości tylko dlatego, że, w tym momencie jawi mi się jako całość złożona z zarysów pewności co do następstw wydarzeń. Głównie tych, których nie sposób było przewidzieć. Myślę o powrocie i możliwości przeżycia jej ze świadomością tego, co nastąpi. To wyobrażenie jest jednak nie tyle w założeniu utopijne, ale ostatecznie wydaje się, że konkretna wiedza o przyszłości byłaby dosyć nieznośnym balastem. Czy nie lepiej jest tkwić we mgle i móc spodziewać się przejaśnień? 

Mogą dzielić nas dziesiątki, czy setki kilometrów, ale dzięki nagraniom pejzaży dźwiękowych mamy możliwość, by choć przez chwilę wzajemnie pobyć w naszych przestrzeniach (…)

Być może też nieprzypadkowo dźwięki antycypujące w muzyce nazywane są dźwiękami obcymi. To rodzaj brzmień odchylających się od docelowej konstrukcji harmonicznej i jednocześnie ciążących ku jej pełni. Tak jak wszystko co tajemnicze i nieznane, tak i brzmienia te przesycone są napięciem, a wspomniana obcość to nie sytuacja wyjątkowa, a powszechne zjawisko w strukturach dźwiękowych będące budulcem utworów muzycznych. Podobnie pod powiększeniem najczulszego sejsmografu można wyobrazić sobie ciszę będącą antycypacją hałasu, czy hałas antycypujący ciszę. W środowisku naturalnym wszędzie kryją się zjawiska crescendo (stopniowe zwiększanie głośności) i diminuendo (miarowe wyciszanie). Wystarczy powoli podejść do źródła brzmień, bądź zamienić się z nim miejscami i nieruchomo oczekiwać na kulminację zbliżającego się dźwięku. Teraz już tylko wsłuchaj się, naciśnij czerwoną kropkę i bądź uważna_y.

Kwietniowa, inauguracyjna odsłona projektu, album Postcard I, Anticipations dostępny jest do odsłuchu na naszym bandcampie:

 

 

 

 

 

© PROGREFONIK 2021

 

INTERDYSCYPLINARNA PLATFORMA Z OBSZARU SZTUK DŹWIĘKOWYCH I WIZUALNYCH